Το βιβλίο αυτό που γράφτηκε τον προηγούμενο αιώνα είναι απλά εξαιρετικό. Κάθε σημερινή οικογένεια ίσως έχει κοντά κάποιο παιδί που αντιμετωπίζει προβλήματα γι αυτό πιστεύω ότι πιστεύω πρέπει να διαβαστεί από όλους. Σίγουρα θα συγκινηθούν με το τέλος που τους επιφυλάσσει ο Joseph Roth. Ο συγγραφέας δεν γνώρισε τον πατέρα του αφού αυτός Εβραίος έμπορος σε ταξίδι του παρουσίασε μια ψυχική διαταραχή και εξαφανίστηκε. Μεγάλωσε με την μητέρα του και τον θείο του και από μικρός έδειξε ιδιαίτερη έφεση στην συγγραφή που αργότερα και διέπρεψε. Βιοπορίστηκε κάνοντας τον ανταποκριτή για διάφορες εφημερίδες. Με τις γυναίκες της ζωής του ήταν ιδιαίτερα κτητικός και ζηλότυπος ενώ ήταν εθισμένος στο αλκοόλ. Πέθανε σχετικά νέος το 1930 ενώ είχε συναναστραφεί με κορυφαίους λογοτέχνες της εποχής όπως ο Στέφαν Σβάιγκ.

Στάθης Δρογώσης – Ιούνης 2007.

Και τώρα ο Λουκάνικος! Μ’ αυτό το όνομα έγινε γνωστός σε όλα τα μήκη και πλάτη της Γης. Δεκάδες αφιερώματα σε όλα τα ειδησεογραφικά δίκτυα του πλανήτη στο σκύλο, που πρωταγωνίστησε στις επεισοδιακές διαδηλώσεις στην Αθήνα στη διάρκεια του 2011 και όχι μόνο.
Γέννημα θρέμμα των Εξαρχείων, του άρεσε η δράση κι η επαναστατικότητα. Ήταν πάντα στην πρώτη γραμμή, εισπνέοντας δακρυγόνα και χημικά, πάντα με το πλευρό των διαδηλωτών και απέναντι στην αστυνομία.
Ο Λουκάνικος, διάδοχος του αείμνηστου Κανέλλου, ήταν κάθε μέρα στην πλατεία Συντάγματος. Αποδοκίμαζε τα ΜΑΤ, συμμετείχε γαβγίζοντας στα συνθήματα, χαϊδευόταν κι έκανε χαρές σε όποιον τον πλησίαζε. Δεν δάγκωνε τους «εχθρούς». Μόνο τους γάβγιζε. Ο σκοπός του δεν ήταν να επιτεθεί, αλλά να προστατεύσει τους φίλους του.
Δεν ήταν αδέσποτος, όπως νόμιζαν πολλοί, αφού έμενε στα Εξάρχεια, και το όνομα που του είχε δώσει το αφεντικό του, ήταν «Θόδωρος». Την περίοδο των αγανακτισμένων έγινε διάσημος παγκοσμίως.
Το BBC, το CNN, το Al Jazeera, πρόβαλλαν τη δράση του κι έγινε θέμα ακόμη και εξώφυλλο σε περιοδικά ανά τον κόσμο. Του έκαναν φωτογραφικό αφιέρωμα στην Guardian (μπερδεύοντας τον με τον Κανέλλο), πόζαρε-άθελα του- σε ένα διαφημιστικό της Nikon. Προς τιμήν του ονομάστηκε ένα μπαρ στη Μαδρίτη και γράφτηκε το τραγούδι “The Riot Dog” από τον David Rovics, με βιντεοκλίπ κινούμενων σχεδίων που περιέγραφε τη «δράση» του. Η απόλυτη καταξίωση ήρθε όταν το περιοδικό TIME τον ενέταξε στις 100 προσωπικότητες της χρονιάς 2011. Τον αποκάλεσαν «επαναστάτη» και «σκύλο της πρώτης γραμμής στην Ελλάδα».
Το 2012 ο Λουκάνικος αποτραβήχτηκε από την Πλατεία Συντάγματος και αποσύρθηκε από την ενεργό συμμετοχή σε πορείες και διαδηλώσεις. Κουρασμένος και με σοβαρά προβλήματα υγείας, κυρίως από τα χημικά και τα δακρυγόνα που εισέπνευσε όλα τα χρόνια της «επαναστατικής» του δράσης, έμεινε τα δύο τελευταία χρόνια της ζωής του στον ανώνυμο φίλο του, που τον φρόντιζε και τον περιέθαλπε. Η καρδιά του είχε επιβαρυνθεί αρκετά και το Μάιο του 2014 σταμάτησε να χτυπά. Η ταφή του έγινε με πλήθος κόσμου κι ένα γκράφιτι στου Ψυρρή είναι το μνημείο του.
Το μεμόριουμ θα μπορούσε να ήταν από το δημοσίευμα της Guardian τον Οκτώβριο του 2014 για το θάνατό του:
«Ο Έλληνας επαναστάτης σκύλος Λουκάνικος πέθανε ήρεμα στον ύπνο του. Ήταν περίπου 10 ετών. Ήταν ένα καλό αγόρι».

Ο Ιρλανδός συγγραφέας γράφει ένα αίσθημα μυθιστόρημα που διαβάζεται εύκολα, κρατά συνεχώς το ενδιαφέρον με ανατροπές στην πλοκή, και που ξαφνιάζει ευχάριστα με το τέλος πού είναι φυσιολογικό αλλά μη αναμενόμενο 

Για όσους αγαπούν την παρατήρηση του νυχτερινού έναστρου ουράνιου θόλου, μακριά από τα φώτα της πόλης, ο Αύγουστος τούς επιφυλάσσει ένα από τα πιο δημοφιλή φαινόμενα του καλοκαιριού, τις εντυπωσιακές Περσείδες. Η παρατήρηση δεν θα χρειαστεί ειδικό εξοπλισμό. Αρκεί ένας καθαρός ουρανός, ένα σημείο μακριά από τα φώτα της πόλης και λίγη υπομονή μέχρι τα μάτια μας να συνηθίσουν το σκοτάδι. Οι μεγάλες βροχές αστεριών λοιπόν πλησιάζουν. Το μεγάλο γεγονός της καταιγίδας των Περσείδων, μιας ετήσιας βροχής διαττόντων αστέρων θα είναι πάλι ιδιαίτερα θεαματική.

Εκεί όμως ανάμεσα στον αστερισμό του Κύκνου που λάμπει στον καλοκαιρινό ουρανό, είναι κρυμμένο το πιο παράξενο θηρίο στο ζωολογικό κήπο του ουρανού: μια μαύρη τρύπα. Είναι πραγματικά ένα από τα πιο μυστηριώδη ουράνια αντικείμενα. Μερικοί, μάλιστα, υποστηρίζουν ότι στο εσωτερικό μιας μαύρης τρύπας, οι νόμοι της φυσικής δεν έχουν καμιά υπόσταση. Η γενική θεωρία της σχετικότητας του Άλμπερτ Αϊνστάιν, είχε αποδείξει καιρό τώρα θεωρητικά την ύπαρξή τους.

Το μέλλον κάθε αστεριού αποφασίζεται βασικά την ώρα της δημιουργίας του. Αυτό που παίζει πρωτεύοντα ρόλο είναι η αρχική του μάζα. Η ποσότητα των υλικών ενός άστρου δεν καθορίζει μόνο την εμφάνισή του, αλλά και τί είδους άστρο θα γίνει, πόσα χρόνια θα ζήσει, πώς θα είναι στη γεροντική του ηλικία και τέλος πώς θα πεθάνει. Η ενηλικίωση ενός άστρου φτάνει όταν η πίεση της βαρύτητας στα εξωτερικά του στρώματα, εξισορροπήσει την πίεση της ενέργειας που παράγουν οι θερμοπυρηνικές αντιδράσεις στο εσωτερικό του. Έτσι, ένα άστρο παραμένει σε ισορροπία πολύ καιρό, όσο η μετατροπή του υδρογόνου σε ήλιο είναι η μοναδική θερμοπυρηνική αντίδραση που συντελείται στον πυρήνα του. Η περίοδος αυτή ονομάζεται Κύρια Ακολουθία, και διαρκεί το μεγαλύτερο μέρος της ζωής ενός άστρου.

Όταν η περιεκτικότητα του πυρήνα του άστρου σε υδρογόνο πέσει κάτω από 1%, η περίοδος αυτή σταματάει αφού η κεντρική «καύση» παύει σχεδόν ολοκληρωτικά. Η βαρύτητα των εξωτερικών του στρωμάτων υπερνικάει την προς τα έξω πίεση της ακτινοβολίας του, και από την συμπίεση αυτή ο αστρικός πυρήνας θερμαίνεται όλο και πιο πολύ. Όσο πιο θερμό όμως γίνεται το κέντρο, τόσο πιο μεγάλη είναι η πίεση προς τα έξω, οπότε το άστρο να εξογκώνεται και μεταμορφώνεται σιγά-σιγά σε Κόκκινο Γίγαντα.

Ανάλογα με την ποσότητα των υλικών που περιλαμβάνει στο τέλος της ζωής του, ένα άστρο πεθαίνει με έναν από τρεις διαφορετικούς τρόπους. Άστρα των οποίων ο πυρήνας περιλαμβάνει μέχρι 1,4 ηλιακές μάζες, τελειώνουν τη ζωή τους ως Άσπροι Νάνοι, ενώ άστρα που κατορθώνουν να συγκρατήσουν στον πυρήνα τους υλικά από 1,4 μέχρι 2,5 ηλιακές μάζες καταρρέουν μετατρεπόμενα σε άστρα νετρονίων ή πάλσαρ.

Στην περίπτωση που ξεπερνάμε τις 2,5 ηλιακές μάζες, δεν υπάρχει καμιά δύναμη στη φύση που μπορεί να αντισταθεί στην ένταση της βαρύτητας, που προκαλεί την αστραπιαία κατάρρευση του αστρικού αυτού πυρήνα. Καθώς η διάμετρος του άστρου «μηδενίζεται», η ύλη του «αφανίζεται» κάτω από το τεράστιο βαρυτικό πεδίο που σχηματίζεται, δημιουργώντας σε τελική ανάλυση μια μαύρη τρύπα. Μια μαύρη τρύπα, δεν είναι μια τρύπα σε κάτι, γιατί είναι από μόνη της κάτι, είναι μια τρισδιάστατη, σφαιρική «τρύπα», ή αν προτιμάτε μια στερεά «τρύπα».

Οτιδήποτε πέσει μέσα σε μια μαύρη τρύπα χάνεται από το σύμπαν, γιατί η βαρύτητά της είναι τόσο μεγάλη, ώστε και αυτό ακόμα το φως δεν μπορεί να διαφύγει από την ελκτική της δύναμη. Αν μπορούσαμε να συμπιέσουμε τη Γη μας στο μέγεθος ενός κερασιού, θα την είχαμε μετατρέψει σε μια μαύρη τρύπα. Πως όμως μπορούμε να δούμε κάτι που δεν εκπέμπει φως; Επειδή οι μαύρες τρύπες δεν εκπέμπουν φως, ο μόνος τρόπος να τις ανακαλύψουμε, είναι να εντοπίσουμε στο Γαλαξία μια πηγή που εκπέμπει τεράστιες ποσότητες ακτίνων Χ. Έτσι παρόλο που μια μαύρη τρύπα είναι αδύνατον να παρατηρηθεί με τα οπτικά μας τηλεσκόπια, τα σύγχρονα όργανα που διαθέτουμε σε τροχιά πάνω από την ατμόσφαιρα της Γης, μας έχουν δώσει τη δυνατότητα να παρατηρούμε τέτοια σημεία στο Διάστημα, από όπου εκπέμπονται ακτινοβολίες υψηλής ενέργειας. Εκεί κρύβονται οι μαύρες τρύπες.

Έτσι, ενώ τις Περσείδες μπορούμε εφόσον θελήσουμε, να τις δούμε όλοι κάθε χρόνο τον Αύγουστο, τις μαύρες τρύπες λίγοι μπορούν να τις ανακαλύψουν, και μόνο ο Αϊνστάιν διαισθάνθηκε και απέδειξε πρώτος την ύπαρξή τους.

Αριστείδης Γ. Αρχοντάκης*
*συγγραφέας-φυσικός.

Λίγο καιρό αργότερα και μετά από ένα σύντομο ταξίδι με το φέριμποτ, έγραψα το διήγημα «Ο Μάρκος και η Άννα», όπου περιγράφεται η σκηνή με τα μικρά παιδιά το Μάρκο και την Άννα, να παίζουν στην παιδική χαρά, κι ο πατέρας του Μάρκου, να τα εποπτεύει στην προσπάθεια τους να κάνουν τραμπάλα.

«Η χαρά η παιδική είχε και μια τραμπάλα. Μάταια ο Μάρκος κι η Άννα προσπαθούσαν να ισορροπήσουν τα κορμιά τους. Ο Μάρκος ήταν πιο βαρύς και η Άννα πιο ανάλαφρη, μπορεί και δυο φορές. Άρα όπως σκεφτόταν ο μπαμπάς του Μάρκου, που εμφανίστηκε και παρακολουθούσε, δύο πράγματα μπορούσαν να συμβούν για να ισορροπήσουν τα παιδιά. Ή να κάτσουν δύο Άννες από τη μια κι ένας Μάρκος από την άλλη, ή να αλλάξει το σημείο στήριξης της δοκού της τραμπάλας και να απέχει ένα μέρος μήκους από το Μάρκο και δύο μέρη από την Άννα. Υπάρχουν παντού ίσες και άνισες ροπές σκεφτόταν. Η ισορροπία ήταν το μέλημά του σε όλα…»

Το όλο διήγημα, εντελώς τυχαία συμμετείχε εκείνο το καλοκαίρι του ’13, στον Παγκρήτιο διαγωνισμό καλοκαιρινού διηγήματος που διοργάνωνε το βιβλιοπωλείο «Ελευθερουδάκης» στο Ηράκλειο, με κριτή το λογοτέχνη Μάνο Κοντολέων. Ανέλπιστα απέσπασε το πρώτο βραβείο, και ως έπαθλο μια επιταγή 250 ευρώ για την αγορά βιβλίων. Βέβαια για την πρωτιά συνετέλεσαν, όπως το σκέφτηκα αργότερα, πολλοί και διαφορετικοί παράγοντες. Και πρώτα-πρώτα ο τίτλος του διηγήματος, παρμένος από το γνωστό τραγούδι των Κατσιμηχαίων. Ο Μάνος Κοντολέων είχε μια λατρευτή κόρη την Άννα, η οποία είχε έναν εφηβικό έρωτα τον Μάρκο, και άκουγαν και ξανάκουγαν το τραγούδι τότε, λες και ήταν γραμμένο για τον έρωτά τους. Αργότερα γνωρίζοντας τον κ. Κοντολέων διαπίστωσα ότι, κι αυτός εκτός από λογοτέχνης είχε σπουδάσει και Φυσική, οπότε οι ίσες και άνισες ροπές με την τραμπάλα του άρεσαν. Εν κατακλείδι αν αντί του Μάρκου που απογείωσα στον κόκκινο ουρανό του ηλιοβασιλέματος στον επίλογο, απογείωνα την μικρή Άννα, κάνοντας όπως μου σχολίασε την υπέρβαση, θα ήταν σαν να το είχε γράψει αυτός το κείμενο.

Αυτά τα ολίγα καλοκαιρινά, πάμε για τα μπάνια του λαού, όπως έλεγε κι ο αείμνηστος Ανδρέας.