Ο Μάης του 68
Ο Μάης του ‘68
Όποτε βρέθηκα υπό πίεση, περνώντας από «συνεντεύξεις» που δεν ήταν τίποτα άλλο
από κανονικές ανακρίσεις και με ρωτούσαν, ενώ φυσικά είχαν όλα τα στοιχεία, πότε
γεννηθήκατε, στη γλώσσα μου ερχόταν από αντίδραση η φράση «το Μάη του ‘68»
άσχετα αν τελικά λογικευόμουν και απαντούσα πειθήνια το Σεπτέμβρη του ‘68.
Ο όρος Μάης του ’68, γνωστός και ως Γαλλικός Μάης, περιγράφει την πολιτική και
κοινωνική αναταραχή που ξέσπασε στη Γαλλία το ’68. Τα γεγονότα ξεκίνησαν από
κινητοποιήσεις μαθητών και φοιτητών, επεκτάθηκαν με γενική απεργία των Γάλλων
εργατών και τελικά οδήγησαν σε πολιτική και κοινωνική κρίση, που άρχισε να
παίρνει διαστάσεις επανάστασης και οδήγησε στη διάλυση της Γαλλικής
Εθνοσυνέλευσης και προκήρυξη εκλογών.
Πολλοί ακούν με τα πρόσφατα πολεμικά γεγονότα, ότι το αεροπλανοφόρο Σαρλ Ντε
Γκωλ κατέπλευσε στα ελληνικά χωρικά ύδατα. Ε αυτός ο στρατηγός, ήταν ο
πρόεδρος της Γαλλίας το ’68, και τα βρήκε τόσο σκούρα από τους φοιτητές
και αργότερα τους εργάτες, που σκεφτόταν πολύ σοβαρά τότε να κατεβάσει
το στρατό στους δρόμους για να καταπνίξει την επανάσταση. Από το φόβο
του μάλιστα μην ο λαός καταλάβει κάποια στιγμή το προεδρικό μέγαρο στα
Ηλύσια Πεδία, ο ίδιος για ένα διάστημα είχε καταφύγει στη Γερμανία στο
Μπάτεν Μπάτεν. Τα τότε κόμματα το σοσιαλιστικό και το κομμουνιστικό και
αφού είχε φουντώσει το κίνημα κατέβασαν τους εργάτες σε γενική απεργία
στις 13 Μαίου με τη συμμετοχή του κόσμου να φτάνει στα δέκα εκατομμύρια.
Η επανάσταση είχε παγκόσμια απήχηση με το Γερμανό φοιτητή γνωστό ως ο
«κόκκινος Ντανί» ηγέτη τότε του φοιτητικού κινήματος να πηγαίνει και σε
άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, όπου διοργανώνονταν εκδηλώσεις συμπαράστασης
στον αγώνα. Βέβαια σε μια του έξοδο, του απαγορεύτηκε η επιστροφή και
απελάθηκε ως ανεπιθύμητος. Υπήρξαν οδομαχίες, οδοφράγματα, μολότοφ,
και το γνωστό και σε μας τώρα ξήλωμα των πεζοδρομίων για πολεμοφόδια.
Στο σοσιαλιστικό κόμμα εμφανίστηκε νέος τότε ο Μιτεράν, που ονειρευόταν να γίνει
πρωθυπουργός και αργότερα πρόεδρος της Γαλλίας. Το κομμουνιστικό κόμμα
που διαπραγματευόταν τότε με την κυβέρνηση για παύση των αναταραχών για
ιδία οφέλη. Και οι δύο αυτοί καπέλωσαν τον φοιτητικό αγώνα ενώ τα άλλα
ακροαριστερά κόμματα που είχαν στηρίξει τον αγώνα τέθηκαν εκτός νόμου.
Ο Σαρλ ντε Γκωλ προκήρυξε ξανά εκλογές τον Ιούνιο, αφού απευθύνθηκε μέσω
ραδιοφώνου (για να ξυπνήσει και μνήμες από τον πόλεμο) στο Γαλλικό λαό
τονίζοντας ότι μόνον αυτός μπορεί να εγγυηθεί πολιτική σταθερότητα και
ομαλότητα.
Η Δεξιά σάρωσε με ποσοστό 43,65% των ψήφων, οι σοσιαλιστές έχασαν 61 έδρες
και οι κομμουνιστές 39.
Μερικοί φιλόσοφοι και ιστορικοί έχουν υποστηρίξει ότι η εξέγερση ήταν το πιο
σημαντικό επαναστατικό γεγονός του 20ου αιώνα (φυσικά με τον Ζαν Πωλ
Σαρτρ να συντροφεύει τους τότε φοιτητές στους δρόμους και να λογομαχεί
ενίοτε μαζί τους), επειδή δεν πραγματοποιήθηκε από μεμονωμένο πλήθος,όπως οι εργαζόμενοι ή οι φυλετικές μειονότητες, αλλά ήταν μια παλλαϊκή
εξέγερση, άνευ φυλετικών, πολιτιστικών, ηλικιακών και κοινωνικών
διακρίσεων.
Στην Ελλάδα πλησιάζουν εκλογές και ο πρωθυπουργός έχει έρθει αντιμέτωπος και με
παλλαϊκές συγκεντρώσεις (βλέπε Τέμπη) και με άλλα σκάνδαλα που το
πιέζουν, αλλά σίγουρα θα παίξει και αυτός το χαρτί της πολιτικής
σταθερότητας και ομαλότητας, όπως ο Γάλλος στρατηγός που σίγουρα
θαυμάζει ως Δεξιός. Και καμιά φορά η ιστορία απλώς επαναλαμβάνεται.
Ίδωμεν, κοντός ψαλμός αλληλούια…
Αριστείδης Αρχοντάκης*
*συγγραφέας-φυσικός.